Η κατάρρευση του συστήματος της «Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης» και η απόφαση της αναδόχου εταιρείας (TEXAN) να «τραβήξει την πρίζα» αποτελούν την πιο εκκωφαντική, αλλά και θλιβερή επιβεβαίωση όσων καταγγέλλει συστηματικά η «Οικολογία – Αλληλεγγύη» εδώ και χρόνια.
-
Η δικαίωση των καταγγελιών μας και η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Η έφοδος των «Αδιάφθορων» της ΕΛ.ΑΣ. και της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στις εγκαταστάσεις της εταιρείας, με αντικείμενο υπερκοστολογήσεις που φτάνουν έως και τις 300.000 – 370.000 ευρώ ανά οικίσκο (έναντι πραγματικής αξίας αγοράς 66.000 ευρώ) και «φωτογραφικούς» διαγωνισμούς με μηδενικές εκπτώσεις (0,5%), αποδεικνύει ότι δεν επρόκειτο για περιβαλλοντική πολιτική, αλλά για ένα γιγαντιαίο οικονομικό σκάνδαλο με ευρωπαϊκά και εθνικά κονδύλια.
Όπως προειδοποιούσαμε ήδη από το 2023 (ΕΔΩ κι ΕΔΩ): Η μέθοδος αυτή ούτε την ανακύκλωση προήγε, ούτε τη διαλογή στην πηγή ενίσχυε. Αντίθετα, δέσμευε εκατομμύρια ευρώ από το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» και το ΕΣΠΑ για αμφιβόλου αποτελεσματικότητας εξοπλισμό.
- Η τοπική διάσταση: Από την προεκλογική «χρηματοδότηση» Ζέρβα στην αφασία Αγγελούδη
- Η διοίκηση Ζέρβα: Έσυρε τον Δήμο Θεσσαλονίκης σε μια καταστροφική Συμφωνία-Πλαίσιο ύψους 17,7 εκατ. ευρώ για 48 πολυκέντρα. Παράλληλα, διοχέτευσε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ (άνω των 600.000€) σε «δράσεις δημοσιότητας» σε ΜΜΕ και social media, μετατρέποντας την υποτιθέμενη προώθηση της ανακύκλωσης σε έμμεση χρηματοδότηση της δικής της προεκλογικής εκστρατείας.
- Η διοίκηση Αγγελούδη: Ενώ προεκλογικά χαρακτήριζε τη σύμβαση αυτή ως «το μεγαλύτερο όνειδος της διοίκησης Ζέρβα», μετά την ανάληψη των καθηκόντων της εγκλωβίστηκε σε μια αδικαιολόγητη παθητικότητα. Γιατί δεν ακύρωσε τη σύμβαση;
- Διότι επέλεξε τη λογική της «διαχειριστικής συνέχειας» και του φόβου νομικών εμπλοκών με τον ανάδοχο, αντί να αξιοποιήσει τις καταλυτικές αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Πράξη 288/2023) και τις προειδοποιήσεις της Κομισιόν.
- Αντί να καταγγείλει αμέσως τη σύμβαση ως καταχρηστική και επιζήμια για το δημόσιο συμφέρον, επέτρεψε την παραμονή των οικίσκων στους δημόσιους χώρους της πόλης, καταλαμβάνοντας ζωτικό κοινόχρηστο χώρο χωρίς κανένα ουσιαστικό περιβαλλοντικό όφελος.
- Υπάρχει άμεση, αιτιώδης και συστημική σύνδεση ανάμεσα στην αποτυχία των «σπιτιών ανακύκλωσης» και στο δυσθεώρητο 46% υπολείμματος των μπλε κάδων που τώρα δίνεται για καύση («ενεργειακή αξιοποίηση») από τη διοίκηση Αγγελούδη.
Η σύνδεση αυτή αποδεικνύεται από τρεις βασικούς μηχανισμούς:
Α. Η ψευδαίσθηση της ανακύκλωσης και ο ακρωτηριασμός του Μπλε Κάδου. Για χρόνια, η διοίκηση Ζέρβα παρουσίαζε τα «σπιτάκια» ως την αιχμή του δόρατος της ανακύκλωσης στην πόλη. Αυτή η επικοινωνιακή στρατηγική πέτυχε το αντίθετο από το προσδοκώμενο. Οι πολίτες εκπαιδεύτηκαν στην ιδέα ότι η «καλή» ανακύκλωση γίνεται μόνο στα πολυκέντρα (με το χρηματικό αντίτιμο), αφήνοντας τον παραδοσιακό μπλε κάδο στην τύχη του.
Β. Δεσμευμένοι πόροι που «έλειψαν» από την πραγματική υποδομή. Τα εκατομμύρια ευρώ από το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» που απορροφήθηκαν για την αγορά των υπερκοστολογημένων οικίσκων ήταν πόροι που στερήθηκαν οι ουσιαστικές υποδομές. Δεν επενδύθηκαν χρήματα σε συστήματα Διαλογής στην Πηγή. Δεν αναπτύχθηκε έγκαιρα το δίκτυο των καφέ κάδων για τα οργανικά απόβλητα (τα οποία αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος των σκουπιδιών 
και, όταν πετιούνται κατά λάθος στους μπλε κάδους, λερώνουν τα ανακυκλώσιμα χαρτιά/πλαστικά μετατρέποντάς τα αυτόματα σε «υπόλειμμα»). Αποτέλεσμα; Το 46% του περιεχομένου των μπλε κάδων να είναι πλέον άχρηστα, λερωμένα ή αδιαχώριστα υλικά που δεν μπορούν να ανακυκλωθούν.
Γ. Η αποτυχία των «οικίσκων» δημιούργησε ένα ντόμινο που εξυπηρετεί την επιλογή της καύσης. Αντί η νέα διοίκηση Αγγελούδη να χτυπήσει το πρόβλημα στη ρίζα του -εξυγιαίνοντας τη συλλογή και εκπαιδεύοντας τους πολίτες ώστε να μειωθεί το 46%- αντιμετωπίζει το σύμπτωμα, νομιμοποιώντας την αποτυχία του προηγούμενου μοντέλου. Μετατρέπει το αποτυχημένο υλικό της ανακύκλωσης σε «καύσιμη ύλη» για τη βιομηχανία, κλείνοντας έναν περιβαλλοντικά επιζήμιο κύκλο.
- Τα απαραίτητα βήματα από εδώ και πέρα
Μετά την επίσημη διακοπή λειτουργίας από την προμηθεύτρια εταιρεία, ο Δήμος Θεσσαλονίκης έχει να επιλέξει ανάμεσα στο να ξηλώσει ως άχρηστες τις υποδομές ή να τις αξιοποιήσει, βγάζοντας από τη μέση το ιδιωτικό κέρδος.
Η «Οικολογία – Αλληλεγγύη» προτείνει:
- Να αναλάβει ο Δήμος Θεσσαλονίκης να λειτουργήσει το σύστημα (άτομα, λογισμικό και διαπραγμάτευση με την τοπική αγορά).
- Οριστική καταγγελία της σύμβασης: Πλήρης νομική απεμπλοκή του Δήμου Θεσσαλονίκης χωρίς την καταβολή αποζημιώσεων, επικαλούμενος τη διακοπή παροχής υπηρεσιών από τον ανάδοχο και τα ευρήματα των ελεγκτικών αρχών.
- Διαχειριστικός και οικονομικός έλεγχος: Πλήρης διαφάνεια για τα ποσά που εκταμιεύθηκαν από το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» και τις συμβάσεις δημοσιότητας της περιόδου 2020-2023.
- Στροφή στην πραγματική Ανακύκλωση:
- Ενίσχυση της Διαλογής στην Πηγή με 4 και 5 ρεύματα (πλαστικό, χαρτί, γυαλί, μέταλλο, οργανικά).
- Πλήρης ανάπτυξη του Δικτύου Καφέ Κάδων για τα οργανικά απόβλητα.
- Δημιουργία Πράσινων Σημείων στις γειτονιές της Θεσσαλονίκης.
- Εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετάω» (ΠΟΠ) για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
- Ενίσχυση φορέων Κοινωνικής & Αλληλέγγυας Οικονομίας, που θα αναλαμβάνουν την ανάκτηση, επιδιόρθωση, επαναχρησιμοποίηση μέρους των ανακυκλώσιμων απορριμμάτων, επιστρέφοντας το όφελος στην πόλη.
«Η ανακύκλωση είναι υπόθεση των πολιτών και της οργανωμένης Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όχι πεδίο κερδοσκοπίας εργολάβων και επικοινωνιακών παιχνιδιών», δήλωσε ο δημοτικός σύμβουλος Μιχάλης Τρεμόπουλος. «Ώρα να περάσει η Θεσσαλονίκη από την εποχή των “χρυσών” οικίσκων στην εποχή της ουσιαστικής οικολογικής διαχείρισης των απορριμμάτων».
